کورد به‌ چ پرۆژه‌ و به‌رنامه‌یه‌که‌وه‌ ده‌چێته‌ به‌غدا
هەینی, 09 نیسان 2010 17:02

 کورد به‌ 4 فراکسیۆنی په‌رله‌مانییه‌وه‌‌ ده‌چێته‌ به‌غدا: هاوپه‌یمانی کوردستان ( پارتی + یه‌کێتی)، گۆڕان، یه‌کگرتوو و کۆمه‌ڵ‌. ئه‌م چوار لیسته‌ به‌رپرسن له‌ داڕشتنی پرۆژه‌ و نه‌خشه‌ی کارکردن له‌ په‌رله‌مان و حکومه‌تی داهاتوی عێراق. ئه‌گه‌رچی  کۆبونه‌وه‌ سه‌ره‌تاییه‌کانی ئه‌م لیستانه‌ پێده‌چێت موژده‌ به‌خش بن. به‌ڵام ته‌وه‌ری سه‌ره‌کی باسکردنه‌کان له‌ سێ خاڵی وه‌ک سزای سیاسی و کاندیدکردنه‌وه‌ی مام جه‌لال بۆ سه‌رۆک کۆمار  و کێشه‌ی که‌مکردنه‌وه‌ی 50% بودجه‌ی چه‌ند حیزبێک چڕبونه‌ته‌وه‌. وا چاوه‌ڕوان ده‌کرا ئه‌م جۆره‌ کۆبونه‌وانه‌ جگه‌ له‌و خاڵانه‌ پرۆژه‌ی کارکردنی رونی له‌ خۆ بگرتایا و له‌ ناو خه‌ڵک بڵاو بکرایاته‌وه. به‌ڵام پێ ده‌چێت نوسینه‌وه‌ی ئه‌و پرۆژه‌ و به‌رنامه‌یه‌ به‌ لیژنه‌کان سپێردرابێت.

له‌ نوسینه‌وه‌ی ئه‌و پرۆژه‌یه‌ باشتر وایه‌ ئاوڕێک له‌ کاره‌کانی چه‌ند ساڵی رابردوو، ره‌خنه‌ و پێشنیاره‌کانی رۆشنفکران بدرێته‌وه‌، که‌ باس له‌م خاڵانه‌ ده‌که‌ن:

1-     باسکردنی ئه‌و کێشانه‌ی به‌ هه‌ڵپه‌سێردراوی له‌ نێوان حکومه‌تی هه‌ریم و به‌غدا ماونه‌ته‌وه‌:                                                                                                                     

·         کێشه‌ی ناوچه‌ دابڕاوه‌کان، ماده‌ی 140 به‌ هه‌موو قۆناغه‌کانیه‌وه‌؛

·         مه‌سه‌له‌ی پێشمه‌رگه‌

·         بودجه‌

·         مه‌سه‌له‌ی‌ داهات و سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌کان

له‌م 4 خاڵه‌ کامیان له‌ ریزبه‌ندی یه‌که‌مدا دێت، کامیان ده‌کرێ باسکردنی دوابخرێت یان جۆری له‌ موساوه‌مه‌ی له‌سه‌ر بکرێت.

2-     به‌ پێی ده‌ستوری عێراق له‌ سه‌فاره‌ته‌کانی عێراق حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان نوێنه‌ری ده‌بێت، به‌ڵام تا ئێستا جێبه‌جێنه‌کراوه‌؛

3-     هه‌موارکردنی ده‌ستوری عێراق یان چۆنیه‌تی ته‌فسیری ماده‌کانی ده‌ستور؛

4-     جه‌یشی عێراق: دوای 9-4-2003 جه‌یشی عێراق له‌ به‌ر یه‌ک هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌. کورد به‌ سێ لیوای پێشمه‌رگه‌ سه‌رله‌نوێ به‌ردی بناغه‌ی ئه‌و جه‌یشه‌ی دانا، که‌چی ئێستا رێژه‌ی کورد له‌ جه‌یش ناگاته‌ له‌ 8%. بوونی ئه‌م رێژه‌ که‌مه‌ ترسی لای کورد په‌یدا کردووه‌ له‌ به‌هێزبونی جه‌یشی عێراقی. وه‌ک نمونه‌ هاتنی فیرقه‌ی 12 بۆ که‌رکوک؛

5-     مه‌سه‌له‌ی سیسته‌می فیدرالی ( اتحادی) له‌ عێراق، له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ک ده‌بێت و چ شێوه‌یه‌ک له‌ خۆ ده‌گرێت و ده‌سه‌ڵاته‌کانی چون ده‌بێت؟. جگه‌ له‌مه‌ش دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌نی فیدرالی له‌ قۆناغی داهاتودا دێته‌ باسکردن و دامه‌زراندن. ئه‌م خاڵه‌ تا ئێستا په‌رده‌پۆش کراوه‌ و هه‌ر گروپه‌ به‌و شێوه‌یه‌ی خۆی ده‌یه‌وێ باسی ده‌کات؛

6-     سه‌رله‌نوێ دامه‌زراندنه‌وه‌ی کۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هاڵبژاردنه‌کان؛

7-     پێداچونه‌وه‌ به‌ یاسای هه‌ڵبژاردنه‌کان؛

8-     هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای که‌رکوک؛

له‌ باسکردنی هه‌ر یه‌ک له‌و پرسانه‌ی سه‌ره‌وه‌ هه‌قه‌ ره‌چاوی ئه‌م خاڵانه‌ بکرێت:

1-        هاوپه‌یمانیکردن له‌ گه‌ڵ هه‌ر لایه‌نێکی تری عێراقی پێویسته‌ روون و ئاشکرا و به‌ نوسین بێت، خۆ دووربگیرێت‌ له‌ بڕوابوون به‌ به‌ڵێنی زاره‌کی؛

2-        دیاریکردنی ماوه‌یه‌کی دیاریکراو ( السقف الزمنی) له‌ دانوستاندنه‌کان بۆ جێبه‌جێکردنی هه‌ر یه‌کێ له‌و خاڵانه‌ی سه‌ره‌وه‌.

3-        گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ جه‌ماوه‌ری کوردستان و به‌ هه‌ند وه‌رگرتنی فشاری جه‌ماوه‌ری.

4-         په‌رله‌مانی کوردستان‌ مه‌رجه‌عی هه‌مووان بێت، دانوستاندن و بریاره‌کان به‌ شێوه‌ی داموده‌زگایی بکرێن نه‌ک له‌ رێگه‌ی حیزب و تاکه‌ که‌سه‌وه‌.

کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ هه‌موو رۆشنفکری گه‌له‌که‌مان له‌ بیرکردنه‌وه‌دا بن، له‌ نزیکه‌وه‌ به‌شداری پرۆسه‌ی سیاسی بکه‌ن و له‌ داڕشتنی پرۆژه‌ و به‌رنامه‌ی چوون بۆ به‌غدا رایان هه‌بێت.

نێره‌ر / مه‌لا فرمان

که‌رکوک، 6-4-2010

 

 

 
 
گوتار
وێنە
ئازادی ڕا ده‌ربرین له‌ ژێر هێرشدایه‌ له‌ هه‌رێمی کوردستان
هیومان رایتس واچ  به‌رواری 10 فبرایه‌ری 2013 ، ڕه‌خنه‌ی توند ئه‌گرێت له‌ حکومه‌تی هه‌رێمی...
وێنە
په‌یام بۆ گه‌لی کورد له‌ ڕۆژئاوای کوردستان
 حیزب‌و ڕێکخراوه‌ خه‌باتگێڕه‌کانی ڕۆژئاوای کوردستان! کۆمه‌ڵانی ڕاپه‌ڕیوی گه‌لی کورد...
وێنە
(عافیَت)ى (خۆشناوان)
هیَمن عومه‌ر خۆشناو-شه‌قلاَوه‌ مه‌لامحه‌مه‌دى كۆیى كوڕى مه‌لا عه‌بدولَلاَى جه‌لى...
وێنە
ره‌ هه‌نده‌ ستراتیژیه‌كانى دروستكردنى هه‌ریَمه‌كان له‌ ئیَراقدا
عومه‌ر ئاواره‌ له‌ دواى روخاندنى ڕژیَمى به‌عس وكوَتایى هیَنان به‌ كوَمارى ئیَراق له‌ سالَى 2003،...
وێنە
یادی کۆماری کوردستان، زه‌مینه‌یه‌ک بۆ کۆنفڕانسی نه‌ته‌وه‌یی
ن: سمایل شه‌ره‌فی له‌وانه‌یه‌وه‌دوا خستنی یادکردنه‌وه‌ی ساڵیادی کۆماری کوردستان...
وێنە
وتاری به‌ریز خالید عه‌زیزی، سکرتیری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌66 ساڵه‌ی دامه‌زرانی کۆماری کوردستاندا
خوشک و برایانی ئازیز! میوانه‌به‌ڕێزه‌کان!  دۆستان! و لایه‌نگران! و ئه‌ندامانی حیزبی دێموکرات! و...
وێنە
كۆمه‌ڵه‌ی منداڵانی كورد ـ له‌ نه‌رویج -یادی( شه‌ست و شه‌شه‌مین ) ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان پیرۆزده‌كه‌ن
   له‌ یادی شه‌ست و شه‌شه‌مین ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان دا.. جوانترین پیرۆبایی...
وێنە
کۆماری کوردستان (کۆمارە کەم تەمەنەکە)
کات پایزێکی نیمچە سارد بوو ، شار شارێکی داگیرکراوی کوردستان بوو، کەچەندەها ساڵە بەدەست زوڵم و ستەمی...
وێنە
هه‌ڵوێستمان به‌رامبه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانی نۆیه‌مین ده‌وره‌ی مه‌جلیس
هاونیشتمانه‌ به‌ڕێزه‌کان! خه‌ڵکی تێکۆشه‌ری کوردستان! ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی به‌نیازه‌ ڕۆژی...
وێنە
‌کۆمه‌ڵ کوژی شرناخ وکولانه‌وه‌ی گشت زامه‌کان
زۆربه‌ی زۆری نه‌ته‌وه‌ی کورد هه‌ر ڕۆژه‌و به‌ ناوو بیانویه‌که‌وه‌ به‌ کۆمه‌ڵ له‌...
وێنە
به‌یاننامه (کوشتاری به‌ کۆمه‌ڵی کاسبکارانی کورد له‌ باکووری کوردستان، مه‌حکووم ده‌که‌ین) 30 / 12 / 2011
‌به‌ گوێره‌ی هه‌واڵی هه‌والده‌رییه‌ کوردی و جیهانییه‌کان شه‌وی 28 له‌ سه‌ر29ی...
وێنە
فه‌له‌ج کردنی کابینه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم له‌به‌رژه‌وه‌ندی کێ دایه؟!
به‌ڕێزان ، له‌ ٢٥. ١١. ٢٠٠٩، بابه‌تێکمان له‌ سایت و ڕۆژنامه‌کان بڵاوکرده‌وه له‌ژێر...
وێنە
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌ که‌...
وێنە
چ شتێكت هیلاكت ده‌كات ؟!
ڕسته‌یه‌كی پڕ بایه‌خ هه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت ( به‌ ته‌نها كاری هزری نابێته‌ هۆی ماندووبوونت )...
وێنە
گۆرانی كۆمه‌لایه‌تی چیه‌؟
پێشەكی: هەمیشە دیاردەی گۆڕان جێگای سەرنجی مرۆڤ بووە، گۆرانە سروشتیەكان یەكەم جۆری گۆران بووە كە مر ۆڤ هەستی...
وێنە
كوردو ئه وهه له ى له به رده ستى دايه
هه مومان ئه زانين ئيمه وه ك كه لى كورد نه ته وه يه كين كه به ده يان ساله. نزيك به صه ده يه كه ؛خه بات ئه كه ين بو ئه...
وێنە
بۆ ناوچه‌ داڕێندراوه‌كان..... حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چی پێده‌كرێت.
شاری خورماتوو بۆ نمونه‌.. عومه‌ر ئاواره‌   ئه‌مه‌یان پرسیاری من نییه‌، به‌ڵگو پرسیاری...
وێنە
پێویستە خەڵکی ناوچەکانی بناری قەندیل سکاڵا لەسەر تورکیا تۆمار بکەن
بۆ :پارێزەرانی کوردستان. ماوەی چەند ساڵێکە سوپای تورکیا بەشێوەیەکی بەردەوام بەجۆرەھا چەکی پێشکەوتووی...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه